Üye Girişi
Şifremi Hatırlat Şifremi Hatırlat
| |
Yeni Üyelik Yeni Üyelik

AFŞİNDER
Dernek Logosu Dernek Logosu

Hoşgeldiniz... Hoşgeldiniz...

Takip Edin Takip Edin

UlaşımUlaşım Krokisi Krokisi
İletişimİletişim Formu Formuinfo@afsinder.org

İLÇEMİZ AFŞİN

AFŞİN İLÇESİ’NİN ADI


Afşin şehrinin  adı, Bizans  kaynaklarında Arabissos, Arap kaynaklarında Efsus şeklinde geçer. Selçuklular devrinde de aynı adla anılır. Sonra bu ad halkımızca Yarpuz şekline çevrilmiştir. Afşin adının Sultan Alpaslan döneminde Alpaslan’ın değerli kumandanlarından Afşin Bey ‘den geldiği bilinmektedir.

Kuruluş tarihinin Hititlere kadar M.Ö.3000’li yıllara uzandığı sanılan Afşin çevresinin M.Ö.750 yıllarından itibaren Asur egemenliğine girdi, Roma döneminde ise canlı bir ticaret merkezi olduğu , Roma İmparatorluğunun yıkılmasından sonra Bizans toprakları haline gelmişlerdir. .

Bölgeye zaman zaman Araplar hakim olmuşlardı.   1071 Malazgirt zaferi ile Anadolu’ya yerleşen Türkler Afşin Bey komutasında  Bizans komutasında Bizans egemenliğe son vererek bölge de selçuklu egemenliğini tesis etmişlerdir.  Dulkadır Beyinden sonra 1572 tarihinden itibaren Osmanlı egemenliğine girmiştir. Cumhuriyet döneminde Afşin, Elbistan ilçesine bağlı bir Bucak merkezi iken 02/08/1944 gün  4642 sayılı kanunla 1944 yılında ilçe merkezi olmuştur


 
COĞRAFİ YAPISI

Etrafını güneyden; Büyük Atlas, Küçük Atlas, Payamca, batıdan; Kara ayı, Bökenin Kuz, Beyceğiz, Kaplankaya, Büyüksaçcı, Kuzeybatıdan; Mağara, doğudan; Suluk, Ballık, Ekiz ve Yumrugöz tepelerinin çevirdiği Afşin; İlk çağlarda Binboğa Dağlarının doğu eteklerinden doğan (Gözderesi, Çobanpınarı, Kızlarpınarı) akarsuların yamaçlardan taşıdığı materyali yığarak meydana getirdiği birikinti konisi üzerinde bugün ki kale kalıntılarını gördüğümüz küçük bir tepe üzerinde kurulmuştur.

Merkezi Afşin olan ilçenin topraklarının batısı ve kentin yerleştiği alan genelde engebelidir. Elbistan ovasına doğru yer şekilleri sade bir hal alır. Kent merkezi ortalama 1230 m. yüksekliktedir. Oysa, ilçe topraklarının en yüksek yeri 1935 m ile Örenderesi Köyü çevresinde, en alçak yeri ise, 1100 m. ile Yazıdere köyü çevresinde ölçülmüştür.

Afşin, Toros Dağlarının yükselmesi ve havzanın çökmesi sonucunda 3. Zamanda oluşan gölün zamanla kuruması ve batısındaki Çobanpınarı, Göz Deresi ve Kızlarpınarı´nın getirmiş olduğu alüvyonları eski gölün doğu kısmına doldurarak meydana getirdiği birikinti konisi üzerinde kurulmuştur. Afşin Kenti, kuzeyi açık üç tarafı kapalı bir çanak içindeki düzlük üzerinde yerleşmiştir. Batısı ve Güneyi Yüksek tepelerle çevrili olan kentin kuzeyinde şehrin hemen bitiminde akarsularla yarılmamış düzlüklerin olduğu geniş ova üzerinde verimli tarım alanları başlar.
 
JEOLOJİK YAPISI

Sahanın Jeolojik yapısı, III. Jeolojik zamanın neogen döneminde oluşmaya başlamıştır. Anadolu´nun iç kısımlarındaki çukur alanlar, göller tarafından kaplanmış ve bu göllerde killi, kireçli ve kumlu malzemeler çökelmiştir. Bu dönemde Anadolu´da hüküm süren yarı tropikal ve tropikal iklim şartlarında oluşun gür ormanlar, Afşin Elbistan havzasında zengin linyit yataklarının oluşmasını sağlamıştır. Afşin ve çevresinin Alp Orojenezi sonunda, Toros dağlarının yükselmesi sırasında oluştuğu görülür. Toros Dağlarının yükselmesi ve havzanın çökmesi ile Pliosen´de söz konusu göl oluşmuştur. Gidya denilen ve bol gastrapot fosilleri, bitki atıkları ve humuslu oluşukları ile karakterize edilen bu formasyon, gölün büyük bir kısmına çökelmiş, havzanın büyük bir bölümünde yukarıda belirtilen ve bugün işletmeye açılan kömürün oluşmasına neden olmuştur.
Afşin ve çevresi III. Derece deprem kuşağı üstünde gösterilmektedir. Yörenin, Güneyde birinci derece deprem kuşağı olan Amik ve Kahramanmaraş arasındaki oluğa yakın olması, yakın çevresinde meydana gelen şiddetli depremlerden etkilenme ihtimalini artırmaktadır.Jeolojik yapı yönünden Afşin´de yer altı suyu, heyelan kaya düşmesi gibi doğal afetler yönünden sakıncalı alanlar yoktur. Deprem anında, deprem şiddeti etkisiyle yer kayması, kaya düşmesi ve zemin sıvılaşması olayları bu güne kadar meydana gelmemiştir. Deprem anında bu tür olayların meydana gelebileceği alanlara da rastlanmamıştır. Bu etütler sonucunda Afşin kentinin yerleşim alanının yerleşmeye çok uygun olduğu anlaşılmaktadır. 

İKLİMİ
 
Büyük bir kısmı Akdeniz Bölgesi içerisinde yer alan, Kahramanmaraş iline bağlı Afşin ilçesi, coğrafi alan olarak Doğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Fırat bölümünün en batı kısmında yer almaktadır. Şu halde araştırma alanımız olan Afşin ve çevresi Akdeniz Bölgesi, Orta Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgelerinin bir birine en çok yaklaştığı, dolayısıyla değişik iklim özelliklerine sahip bölgelerinin kesiştiği ve 1230m Yüksekliği olan bir alanda bulunmaktadır.

Toros sıradağlarının kuzey doğuya doğru uzanan kollarından Binboğa dağlarının doğu eteklerinde bulunan ilçe toprakları, deniz etkisinden çok uzakta bulunması sebebiyle karasal iklim şartlarının hüküm sürdüğü bir yöre durumundadır. Yazları sıcak ve kurak, kışları nispeten soğuk ve kar yağışlıdır. Bu konumu nedeni ile Afşin´in iklim karakterini yukarıdaki bilgiler çerçevesinde değerlendirdiğimizde; daha çok coğrafi faktörlerin etkili olduğu görülmektedir.

Afşin şehrinin üç tarafının tepelerle çevrili olması, yörede karasal iklimin şiddetini çevresindeki diğer merkezlere göre biraz daha düşürmektedir. Örn: Afşin de En düşük sıcaklık -26.8 C iken Elbistan da - 31;5 C Göksun da - 32.2 C Sivas ta,­ 34.6 C dir. Yine En yüksek sıcaklık Afşin de 37.5 C iken Elbistan´da 40 C Kahramanmaraş´ta 42.6 C, Sivas´ta 38.3 C. dir. Afşin şehri ve çevresinin, ne, Akdeniz Bölgesi kadar sıcak, ne de Doğu Anadolu Bölgesi Kadar soğuk olduğunu, şiddetli olmayan bir kara iklimine sahip olduğunu göstermektedir.

Orta ve Doğu Anadolu Bölgeleri karasal iklimi ile Akdeniz Bölgesi ılıman ikliminin geçiş bölgesi üzerinde yer alan Afşin´de yağışlar ekim ayı sonundan mart ayı ortalarına kadar kar şeklinde, mart ayı ortalarından ekim ayı sonuna kadar yer yer yağmur şeklindedir.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü nün verilerine göre Afşin de ortalama yıllık yağış miktarı 419,2 mm´dir. Bu değerler Kahramanmaraş´ta, 708.1, Göksun´da 607.6, Elbistan´da, 387.9 ve Sivas´ta 413.3 mm.dir.

Afşin’deki yağış tutarı Türkiye ortalamasının altında kalırken, Orta Anadolu ile Doğu ve Güneydoğu ortalamalarından daha yüksektir.

Meteorolojik verilere göre Afşin´in yağış rejimi düzensiz olup, mevsimlere göre dağılımı şöyledir. Yağış tutarının % 34 lük (142.7 mm) payı ilkbahar, %6.9 luk (29.1 mm) payı yaz, % 18.1 lik ( 76.6.mm) payı sonbahar ve %41 lik (171.8 mm) payı ise kış mevsimine düşmektedir.

Afşin´de en fazla yağış 562.2 mm ile 1991 yılında en az yağış ise 269.6 ile 1970 yılında görülmüştür. 42.7 mm olan Mart ayı yağış tutarı en fazla 155.1 mm (1988), en az ise 8.4 mm ( 1986) arasında değişme göstermiştir. Bu durumda en çok yağışa kış mevsiminde rastlanırken, onu ilkbahar ve sonbahar takip etmektedir. Buranın yaz aylarında da tamamen kurak geçmediği görülmektedir.

Afşin´de kar yağışları, Ekim ayı sonunda başlar Nisan ayı sonuna kadar devam eder. Bu devre süresinde kar yağışlı gün sayısı 18.7 dir. Karın yerde kalması süresi ise Kasım- Nisan arasındaki devrede 46.1 gündür.
 
BİTKİ ÖRTÜSÜ

Günümüzden 150-200 yıl öncesine gidildiğinde; ilçe merkezini çevreleyen tepelerde dahi ( Payamca-Kaplan kayası orman ağaçlarının varlığından bahsedilir. Bu bölgede kullanılan ahşap malzemelerin buralardan temin edildiği vakidir. Günümüzde ilçe merkezinde meyve bahçeciliği (Elma,ceviz,kiraz,erik) bitkileri azınlıkta olup, esas bitki örtüsünü söğüt ve kavak ağacı teşkil eder. İlçe genelini ele alırsak zirai tarıma uygun toprak alanını oluşturduğundan, bitki örtüsü tarımla ilgilidir. Öte yandan ilçenin güney batısında, Kötüre köyünden meşe, Yazıköy´den Çam orman kuşağı başlar ve Göksün sınırları içerisine taşar. Ayrıca ilçenin Kuzey batısındaki Binboğa`da ve Kuzeyindeki Söğütdere ve çevre köylerde meşe koruluklarına rastlanır. İlçe topraklarını boyuna ikiye bölen Hurman çayı havzası; bölgedeki yeşil alanların varlığını ortaya koyar. Bu bağlamda göksün çayı da aynı işlevi gösterir.
 

AFŞİN İLÇESİNDEKİ ARAZİ DAĞILIMI

Türü

Miktarı

Ölçü Birimi

Mera ve çayır  alan

9.238

(Ha)

Orman

83.142

(Ha)

Kültür dışı arazi

12.914

(Ha)

TOPLAM

138.720

(Ha)

 

Hurman Çayı : İlçenin kuzeyinde bulunan topraklardan doğan nehir ilçeyi ikiye bölerek Elbistan ilçesinden Ceyhan nehrine karışır. Tekrar güneyde ilçe topraklarından geçerek K.Maraş sınırından Akdenize kadar gider. Ayrıca ilçenin en önemli akarsuyunu teşkil eder. Bu çayın uzunluğu ilçe dahilinde 51 km. İlçe dışından Ceyhan çayına kadar 13 km.dir.

Göksun Çayı : Komşu ilçe Göksünden doğan çay ilçe genelindeki toprakların kısa bir bölümünü enine kat ederek Ceyhan nehrine karışır.

Mağragözü çayı : Düzenli bir debisi olmayan ve bazı yıllar kaynağı kuruyan kar suyu kaynağına sahip olan bu çay yine ilçe merkezinin kuzeyinde bulunan Emirilyas Köyü Mağragözü bölgesinden başlayarak hurman çayına karışır.
 
NÜFUS VE YERLEŞME
 
İlçenin nüfusu 22 Ekim 2000 tarihinde yapılan Genel Nüfus Sayımı  resmi olmayan sonuçlarına göre merkez 62.150 , kasabalar 51.129, köyler 23.987 olup, toplam nüfusu 137.266´dır.

İlçe Merkezinin sayım yıllarına göre nüfusu

1945

1950

1955

1960

1965

1970

1975

1980

1985

1990

1997

4.205

5.165

6.017

6.485

8.069

10.794

18.231

20.084

30.369

28.524

54.191

 İlçenin 2000 Genel Nüfus Sayımına göre nüfusun köylere dağılımı; 


SIRA NO
        KÖYÜN ADI                NÜFUSU

01.                   Ağcaşar                         133

02.                   Altaş                           1176

03.                   Alimpınarı                     394

04.                   Armutalan                     206

05.                   Başüstü                         707

06.                   Binboğa                        367

07.                   Büget                           501

08.                   Büyüksevin                   812

09.                   Çağılhan                      172

10.                   Çomudüz                     705

11.                   Çukurpınar                   306

12.                   Deveboynu                   388

13.                   Dokuztay                      285

14.                   Emirilyas                      582

15.                   Emirli                           610

16.                   Erçene                         716

17.                   Gözpınarı                       79

18.                   Haticepınarı                    66

19.                   Hüyüklü                     1384

20.                   İğdemlik                      424

21.                   İnci                             171

22.                   İncirli                          214

23.                   Kabaağaç                   1091

24.                   Kangal                        214

25.                   Karagöz                     1023

26.                   Kargabükü                   325

27.                   Kaşanlı                      2373

28.                   Koçovası                     450

29.                   Kötüre                        212

30.                   Kuşkayası                    601

31.                   Küçüktatlar                  993

32.                   Nadır                          994

33.                   Oğlakkaya                   216

34.                   Ortaklı                        505

35.                   Ördek                         474

36.                   Örenderesi                  109

37.                   Örenli                         105

38.                   Soğucak                      252

39.                   Söğütdere                   103

40.                   Tarlacık                      355

41.                   Topaktaş                    341

42.                   Türkçayırı                   436

43.                   Türksevin                   691

44.                   Yazıbelen                  1200

45.                   Yazıdere                     370

46.                   Yazıköy                      119

                       Toplam                   23987

 

Nüfusun Kasabalara Göre Dağılımı

Sıra No

Kasabanın Adı

Nüfusu

1

Arıtaş

8900

2

Altunelma

5316

3

Alemdar

3815

4

Bakraç

3392

5

Büyüktatlı

5447

6

Çoğulhan

5310

7

Çobanbeyli

3583

8

Dağlıca

4234

9

Esence

964

10

Tanır

10211

TOPLAM

51172

İlçenin; köy, kasaba ve merkez dahil nüfusu 137.266´dır.

İlçede İlçe Nüfus Müdürlüğünden alınan bilgilere göre 2000 yılı için ; 3839 Doğum, 521 ölüm olmuştur

 

EKONOMİ
 

Kuruluş tarihi MÖ.(3000) yıllarına giden yerleşim yeri olan Afşin, aynı zamanda Güney Akdenizi Orta Anadolu ya bağlayan geçit niteliği de taşıdığından Ekonomi, her zaman canlılığını muhafaza etmiştir. Fakat 1944 yılına kadar Elbistan ilçesinin nahiyesi olarak kaldığından bu ilçenin Ticari baskısı altında kalmıştır. 1975 yılında termik santralinin inşaatına başlanması ve 1986 yılı süreci içerisinde İlçe ekonomisi işçi potansiyeline bağlı olan bir atılım yaşamıştır.

Bu süreçten önce ekonomisi %90 tarım ve hayvancılığa bağlı olan ilçe sanayi girdileri ve bu yolla meydana gelen istihdam, tarım ve hayvancılıktaki önceliği giderek azaltmıştır. İlçemizdeki termik santrali; 2. ve 3. ünitelerinin  yapılması gerçeği ekonomide giderek sanayiinin ağırlıklı olacağı sinyallerini vermektedir.

 
TURİZM
 

İlçemizin Coğrafi konumu ve ana karayollarına uzaklığı bakımından dolayı, turizm, alanında istenilen faaliyetleri tam manasıyla vermekten alı konmuştur. Buna rağmen dünya sathında tanınan en önemli manevi değerlerimizden olan Eshab-ı Kehf ’i Turizm alanında öncelikli olarak görmekteyiz. Bölgemiz yerleşim alanı eski ve ortaçağ kültürünü de taşıması sebebiyle o dönemin yapı kalıntılarına rastlanmaktadır ve bunlar şu anki Atatürk parkında halkın teşhirine sunulmaktadır. Bununla birlikte toprak altındaki arkeolojik değerlerin yeryüzüne çıkarılmaması, Turizmimiz açısından bir kayıp olarak düşünülebilir. İlçemiz Turizmine yönelik Değerleri şu başlıklar altında sıralayabiliriz.

Hüyük ve Kaleler: Kapılı,Emirilyas, Mehre, Tılafşın Hüyükleri,Hüyükleri Hurman,Kerevin Kaleleri

Mağaralar: Sandıklı,Göz,Yanalak,Yirmidört Basamak ,Softalar, Mağaragözü, Sarımağara Mağaraları.

Tarihi Kalıntılar : Ağcaşar köyü 24 basamak mağara ayağı , Dikmen Dağı gözetleme evi, Tanır Ayrandede ,örenderesi Gavur Damı , Türksevin Kilise örenleri başüstü Köyü Kilise örenleri Afşin Yeşilyurt Mahallesi kilise örenleri ,Kaşanlı Köyü Kız – Oğlan Duvar Kabartması ,Hüyüklü Köyü tarihi yapı kalıntıları ,

Mesire Yerleri: TanırKasabası Ayrandede , Emirilyas Köyü Mağra Gözü ,Korkmaz – Fındık köyleri Çamiçi mevkii, Tanır Bozyer Mesireleri , Yazıköy Çamiçi
Mevkileri.

TARİHİ ESERLER

Afşin tarihi eserler bakımından zengin olup, bunları şu şekilde sıralayarak özet bilgi vermek mümkündür.

DEDEBABA TÜRBESİ
Afşin’in merkezinde bir türbe ve misafir hastaların kalacağı bir hücreden ibarettir. Çevresi ihata edilmiş ve ağaçlandırılmıştır. Bir çok hastaların ( çoğunlukla saralı ve felçlilerin ) geldiği bir mekan haline gelen Dedebaba Türbesi sık sık özellikle Cuma geceleri ziyaret edilmektedir. Gelen hastaların şifa bularak ayrıldığı söylenir ve bu şekilde inanılır. Dedebaba Türbesi, İstanbul´ un fethine gelen veya Kıbrıs´ ın fethi için Hazreti Muaviye ordusuyla gelip Anadolu´ da kalan Dedebaba isminde bir devrişin metfun olduğu yer olarak bilinmektedir. Himmetbaba isimli devrişinde türbesi komşu ilçe Elbistan´dadır.

HURMAN ( RUMMAN, GÜRMAN, MARABUZ ) KALESİ
Dağlıca Kasabası ( eski adı Marabuz ), Dokuztay Köyü ve Tanır- Kirmentaş ( Kafla ) Mahallesi ortasında, üç boğazın birleştiği hakim bir noktada inşa edilmiş dev bir kaledir. Hurman Nehri kıyısında yer aldığından bu isimle anılmakta olup, kalenin ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Kervansaray olarak kullanıldığı tahmin edilmekte olup, son yıllarda harabeye dönmüştür. İlçeye 35 km. dir ve yolu asfalttır.

BÜGET SARNICI
Roma yapısı bir baraj bendidir. Büget Köyünün üst kısmına sel suları ve dere ayaklarının sularından faydalanıp, arazi sulamak için Romalılar tarafından yapıldığı tahmin edilmekte olup, harabe halindedir.

KURUHAN
Halep - Kayseri eski yolu üzerinde yapılan hanlardan birinin izlerini taşımaktadır. Hanın yanında yeraltında kemerlere bağlı büyük bir su deposu görünümünde bir mekan vardır. Bizans mimarisi olduğu tahmin edilmekte olup, su deposu yıkılmak üzere, hanın kalıntıları kaybolmak üzeredir. Afşin - Dağlıca yolu ( Naldöken yolu ) üzerindedir. İlçeye 25 km. mesafede, yolu kısmen asfalttır.
GÖNDERİLEN YORUMLARGÖNDERİLEN YORUMLAR

Ekleyen: SEFA KARABULUT 06 Haziran 2012, Çarşamba 09:13
sen benım canımsın afşinım babamın annemın dıyarı özledım az kaldı yıllık izinime kavuşmak dileği ile
YORUM GÖNDERYORUM GÖNDER
  Adınız Soyadınız :
  Mesajınız :
Not : Lütfen küçük harf kullanınız. Maksimum 500 karakter

Önemli Not : Gönderilen mesajlar sistem tarafından kayıt altına alınmakta olup site yöneticileri tarafından görülmektedir. Lütfen bu hususa dikkat edelim ve başkalarını rahatsız edici mesajlar göndermeyelim.
Sayfa Üretim süresi :0,0234

© 2009 afsinder.org

Tam Ekran